ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 50




                                               

Quartet du dialogue national

Dat Quartet du dialogue national is en Plattform, de to de Förderung vun de Demokratiseeren vun Tunesien nah de Revolutschoon in Tunesien 2010/2011 upbaut wurr. 2015 wurr de Plattform mit den Freedensnobelpries uttekent.

                                               

Swiezer Landfroonverband

De Swiezer Landfroonverband is en Landfroon-Verband vun un för Froonslüüd op’n Lannen in de Swiez. Sien Sitt hett de Verband in de Stadt Brugg. De Froonslüüd in’n SLFV sett sik in för weertschoplichen Intressen un de Intressen in’n Beroop vun Buu ...

                                               

Verband vun de natschonalen Minnerheiten in Düütschland

De Verband vun de natschonalen Minnerheiten in Düütschland weer en Verband, de vun 1924 bet 1940 bestahn dee. In’n Vörjohr 1924 hebbt de natschonalen Minnerheiten in dat Düütsche Riek, de Dänen, Sorben, Polen un Fresen enen Verband grünnt. 1927 s ...

                                               

Otto Fenichel

Vunaf 1915 studeer he Medizin in Wien. Dorbi besöch he ok den Unnericht bi Sigmund Freud un leet sik to een Psychoanalytiker utbillen. 1920 al is he Maat vun de "Wiener Psychoanalytische Vereinigung" wurrn. 1922 is he ümtogen na Berlin. Dor hett ...

                                               

Pubertät

As Pubertät warrt – ruchweg siet dat 16. Johrhunnert – de Deel vun de Adoleszenz betekent, in den de entwickelnsphysioloogsche Verloop vun’t geslechtliche Riepen den "riepen Tostand" in’n Sinn vun in de Laag to’n Foortplanten as Teel innimmt un i ...

                                               

Der Landser

Der Landser is en Reeg von Romaans op Hoochdüütsch, de elk Week in’n Verlag Pabel-Moewig rutkaamt. De Heften hannelt von de Geschichten von düütsche Soldaten in’n Tweten Weltkrieg. Vertellt warrt Aventüür-Geschichten ut de Sicht von de lütten Sol ...

                                               

Gettu betur

Gettu betur is ene Quizshow op den ieslandschen Feernsehsenner Sjónvarpið. De Titel vun de Show heet op Plattdüütsch soveel as Giss beter. Bi de Show, de eenmal in’t Johr löppt un jümmer recht hoge Inschaltquoten in Iesland hett, mööt je dree Sch ...

                                               

How I Met Your Mother

How I Met Your Mother is en US-amerikaansche Sitcom-Reeg, de för den Senner CBS produzeert worrn is. De Reeg weer vun 2005 bit 2014 produzeert un ümfaat 208 Folgen in negen Staffeln. In Düütschland is de Reeg op ProSieben toeerst sennt worrn. De ...

                                               

Karl-May-Film

Karl-May-Filmen sünd Filmen, de na de Böker vun Karl May tostannen kamen sünd. Die Teufelsanbeter 1921, Regie: Ertugrul Moussin-Bey Stummfilm Der Schatz der Azteken 1965, Regie: Robert Siodmak Das Vermächtnis des Inka 1965, Regie: Georg Marischka ...

                                               

Kümo Henriette

Kümo Henriette is en düütsche Feernsehreeg, de van 1979 bit 1982 mit 28 Folgen to 25 Minuuten leep. Se verfolg dat Schicksal van de Familie Petermann un ehr Küstenmotorschipp Henriette. De Reeg is de eerste Serien-Dreihbookarbeit van Helga Fedder ...

                                               

Lost (Feernsehreeg)

Lost is en US-amerikaansche Mystery-Feernsehreeg mit dörgahn Inholt. Se fangt an mit dat Afstörten vun en Fleger op en eensom Einland in’n Pazifik un hannelt vun de Lüüd, de den Unfall överleevt hebbt un wat se op dat Eiland beleven doot. In’n Ve ...

                                               

Mit offenen Karten

Mit offenen Karten oder Le Dessous des Cartes, wat op Plattdüütsch woll soveel as Mit apene Koorten bedüüd, is en Sendereeg bi’n düütsch-franzööschen Senner Arte, in de elk Week mit Hülp vun Koorten kumplexe histoorsche, geopolitsche oder ökonoom ...

                                               

Nües ut Büttenwarder

Nües ut Büttenwarder is en Feernsehreeg vun’n Noorddüütschen Rundfunk, de 1998 toeerst utstrahlt worrn is. Vun Dezember 1998 af an sünd de eersten acht Folgen elk Week een op’n NDR lopen. Vun 2004 af an hebbt se noch wedder söss Folgen maakt, de ...

                                               

Op Platt

Op Platt is en Reeg vun Dokmentatschonen för dat Feernsehn, de vun’n NDR produzeert warrt. Moderatoren sünd Yared Dibaba un Julia Westlake. De beiden besöcht verschedene Länner op de Eerd un draapt dor Plattsnackers, wiest woans se leven doot. Di ...

                                               

Plappermoehl

De Plappermoehl is ene Talkshow in’t Radioprogramm vun NDR 1 Radio MV. De eerste Utgaav keem 1983 ut de Windmöhl vun Dabel. Don noch op’n Senner Swerin vun Radio DDR. Sietdem gifft dat jeden Maand eenmal de Plappermoehl un jümmer ut en annern Oor ...

                                               

Rocky (Film)

Rocky is de Titel vun en US-amerikaanschen Boxerfilm vun den Speelbaas John G. Avildsen ut dat Johr 1976. De Hööftrull speelt Sylvester Stallone, de ok dat Dreihbook schreven hett. In’t Filmjohr 1976 harr de Film unvermodens veel Spood in de Kino ...

                                               

South Park

South Park is ene Feernsehserie ut de USA, de vun Trey Parker un Matt Stone maakt warrt. Se löppt in de USA siet 1997 op den Senner Comedy Central un siet 1999 in Düütschland op RTL. Jede vun de mehr as 140 Folgen ut de 10 Sesons duert 22 Minuten ...

                                               

SpongeBob SquarePants

SpongeBob SquarePants is en US-amerikaansche animeerte Reeg. Dat geit in de Reeg üm den Charakter SpongeBob SquarePants un siene Aventüürs. Dat is en gelen Swamm, de ünner de See leevt. Annere wichtige Figurn sünd siene Frünn Patrick Star en Sees ...

                                               

Star Trek (Feernsehreeg)

Star Trek, later ok as Star Trek: The Original Series betekent, is en US-amerikaansche Science-Fiction-Feernsehreeg ut de 1960er Johren, de vun Gene Roddenberry utdacht un ümsett worrn is. In de Reeg geiht dat üm dat Ruumschip Enterprise, dat ünn ...

                                               

Star Trek: Phase Two

Star Trek: Phase Two schüll de Titel warrn vun en Feernsehreeg, de vun Paramount Pictures as direkten Nafolger vun de Original Star-Trek-Reeg plaant weer. De Feernsehreeg schüll dat Kunzept vun Star Trek wedder opgriepen, wobi ok dat Ruumschipp, ...

                                               

Star Trek: Deep Space Nine

Star Trek: Deep Space Nine, kort ok DS9, is en US-amerikaansche Science-Fiction-Reeg, de 1993 in de USA in’t Feernsehn kamen is. Dat is de drüdde Feernsehreeg – wenn een mol de Tekentrick-Reeg buten vör lett, de ahn Spood lopen is – ut dat Star-T ...

                                               

Star Trek: Voyager

Star Trek:Voyager is’n US-amerikaansche Science-Fiction-Feernsehreeg, de in de Johren 1995 bit 2001 in söven Staffeln produzeert worrn is. Dorbi hannelt sik dat üm de veerte Reeg ut dat Star-Trek-Universum, wenn een de Tekentrickreeg ut de 1970er ...

                                               

Talk op Platt

Talk op Platt weer ene Talkshow op Plattdüütsch, de vun 1982 af an bet 2006 mit mehr as 150 Folgen bi’n Noorddüütschen Rundfunk lopen is. In’n April 1982 hebbt de Utfragers Ewald Christophers, Dirk Römmer un Gerlind Rosenbusch in Westerloy in’t A ...

                                               

The Avengers (Feernsehreeg)

The Avengers weer de Titel vun en britisch Feernsehreeg, in de dat üm en Geheemagenten geiht, de över de Johren mit verscheden Helpslüüd an de Siet Opdrääg to bestahn hett. Vun de Reeg sünd vun 1961 bit 1969 tosamen 161 Episoden dreiht worrn, an ...

                                               

The Godfather (Film)

The Godfather is en US-amerikaansch Filmdrama ut dat Johr 1972, de op den gliek nöömten Roman vun Mario Puzo baseert. Speelbaas weer Francis Ford Coppola, de tosamen mit Puzo ok dat Dreihbook schreven hett. De Hööftrullen weern mit Marlon Brando ...

                                               

The Godfather Part II

The Godfather Part II is en US-amerikaansch Filmdrama vun den Speelbaas Francis Ford Coppola ut dat Johr 1974. Dormit warrt de spoodrieke Film The Godfather wieterföhrt. De Film wiest in Torüchblennen, woans de Mafiabaas Don Vito Corleone inst na ...

                                               

The New Avengers

The New Avengers weer de Titel vun en britisch Feernsehreeg, in de dat üm britische Geheemagenten geiht. Dat is en Reeg wesen, de an en fröhere Feernsehreeg, de in de 1960er Johren ünner den Titel The Avengers wiest worrn is, anknütten de. En vun ...

                                               

The Professionals

The Professionals is de Titel vun en britische Krimi- un Agenten-Actionreeg, de Enn vun de 1970er Johren na en Idee vun Brian Clemens produzeert worrn is. De Hööftrullen weern speelt vun Gordon Jackson, Lewis Collins un Martin Shaw.

                                               

The Shadow of the Eagle

The Shadow of the Eagle is de Titel vun en US-amerikaansch Serial ut dat Johr 1932. De Hööftrull vun de twölfdeelige Krimireeg speel de dormols noch junge John Wayne.

                                               

The Streets of San Francisco

The Streets of San Francisco is en US-amerikaansche Krimi-Feernsehreeg, de in de Johren 1972 bit 1977 in tosamen fief Staffeln produzeert worrn is. De Krimireeg harr alltohopen 120 Folgen, wobi de Pilotfilm 120 Minuuten duer. De annern 119 Episod ...

                                               

Voß un Haas

De Voß-un-Haas-Klenner is en Klenner för Mekelnborg de jedet Johr bi Hinstörp rutkummt. He is 1864 as Großherzoglich Mecklenburg-Schwerinscher und Mecklenburg-Strelitzscher Kalender toeerst rutkamen, hett äver bi de Lüüd gau den Naam Voß un Haas ...

                                               

Bembe (Belize)

En Bembe is en Stereotyp ut de Sellschop von Belize, dat en swarte Fro beschrifft, de för sik insteiht un nich bang is, dat luut uttospreken. Dormit is dat Stereotyp verwandt mit de angry black woman ut de US-amerikaansche Sellschop. In de Garifu ...

                                               

Bliesticken

En Bliesticken is een Reedschop to’n Schrieven. Dat is een hölten Griffel, de in de Mitt een Mine ut Graphit hett. Fröher wer disse Mine woll mol ut Blie un so hett de Sticken sien Nomen weg hat. To’n Gebruuk ward de Bliesticken jümmer anspitzt u ...

                                               

Bruuk-Gemeenschop

De Bruuk-Gemeenschop, up Hoochdüütsch bekannt as Bedarfsgemeinschaft is en Begreep ut dat düütsche Recht. Dat kummt vor in dat Tweete Book Sozialgesettbook, wo dat um dat Recht vun de Grundsekern for Lüde, de Arbeit söökt geiht. De Bruuk-Gemeensc ...

                                               

Deern

En Deern is en lütten Frunsminsch, de noch nich full opwassen is. Up Oostfreesk heet en Deerns Wicht. In Oostwestfalen seggt man to en Deern Luit. In de Landweertschap is dat sünnerlich ok en Frunsminsch, de bi den Buern in Deenst is. Wat ehr Ste ...

                                               

Fieravend

Fieravend bedüüt vun öllers her, den Avend vör een Fierdag. Bruukt ward de Begreep hüüttodags för dat Enn vun den Arbeetsdag un för de Freetied an’n Avend. Een Dag to’n Fiern un dormit ok den Fieravend kennt de Minschen sekerlik all üm un bi 2000 ...

                                               

Fru

En Fru is en opwassen Minsch, de Kinners kregen kann. En lütte Fru, de noch nich utwassen is, heet Deern, in besünner Kuntreien as Oostpreußen oder Oostfreesland ok Marjell oder Wicht. Dat Bedüdensbild för en Fru is ♀ – dat Venusbedüdensbild, de ...

                                               

Johanniterorden

De Johanniterorden is vun dat Johr 1538 af an en protestantsche Ordensgemeen. Se geiht torüch up den christlichen Ridderorden vun de Johanniters oder ok Hospitaliters, de in de Tiet vun de Krüüztöög in dat Johr 1099 grünnt wurrn is. Düsse Orden h ...

                                               

Kniep

Een Kniep ok Geldkniep nöömt, is een besünnere Tasch oder Büdel to’n opwohren vun Geld un allns wat hüüttodags dorto höört. So een Kniep is öftmals ünnerdeelt: Een Fack is föör Schiens, eent föör Hattgeld, un modern sün besünner Fäcker föör EC-Ko ...

                                               

Kooldhuus

En Kooldhuus oder ok Köhlhuus is en Huus, dat Lüüd gemeensam bruukt, dat se dor Saken infroren lagern köönt. Fröher weren Köhltruhn noch temlich düür un kuum een kunn sik en egen Truh in’t Huus liesten. Se hebbt also gemeensam en Huus bedreven, d ...

                                               

Löög

Een Löög is wat seggtet, wat vun vörnherin nich wohr is. De dat vun sik gifft, de weet, dat he lüggt un he will dormit een Vördeel för sik rutholen. De Minsch, de ene Löög vun sik gifft, maakt dat ut ünnerscheidlik Grünnen: 1) He is bang, för irg ...

                                               

Monokultur

Monokultur weert de Gemarken in Land- un Wooldweertschop, un ok inn Goornbo nömmt, wo over en Reeg vun Johre hen man bloß een Plantenaart anboot warrt. As landweertschoppliche Methode bringt de Monokultur Vordeele bi Pleeg un Aarnt un maakt de Ar ...

                                               

Naver

Een Naver is eerstmal eene Persoon, de sik in’e Nöchte uphöllt. Dat gillt bi de Minschen, wenn een Minsch dicht bi mi leevt oder wahnt, is he mien Naver, bi een Froonsminsch seggt’n denn Naversch. Ebenso gillt dat, wenn een t.B. in’e School oder ...

                                               

Ökelnaam

Dat kümmt af un an vör, dat wen sien Ökelnaam beter bekennt is as sien echten Naam. Ton Bispill "Hummel". De Waterdräger ut Hamborg weer op Johann Wilhelm Benz döfft. Man vör em weer een Georg Daniel Christian Hummel Waterdräger. Dor harrn besünn ...

                                               

Plebejers

De Plebejers sünd to de Tied vun de Röömsche Republiek de Lüde ut dat eenfache Landvolk ween. Se hören nich to den olen Adel mit to. Dat weern de Patriziers. De Plebejers sünd sunnerlich Buern un Handwarkers ween. Se sünd as Römers ankeken wurrn ...

                                               

Speel

Dat Speel heurt to de Minschen siet dat den Minschen gifft. Speelt harrn se al in de Steentied. Speelt warrt in alle Länner. In dat plattdüütsche Rebeet gifft dat obers ok besünnere Spelen: Kibbel Kappel Klotstockspringen, wat nich blots en Speel ...

                                               

Wegmaken vun dat Schaamhoor

Dat Wegmaken vun dat Schaamhoor is in vele Kulturn ut ästheetsche oder hygieensche Grünn begäng. Methoden, de Schaamhoor bi Mann oder Fro wegtomaken, sünd to’n Bispeel dat Raseren oder dat Epileren. In’n Islam höört dat Wegmaken vun de Schaamhoor ...

                                               

Öllern

Öllern is een Verwandtschops-Beteikend, de beiden direkten Vörfohren meent, dat sünd Mudder un Vadder. De Utdruck Öllern meent hier Naam un Beteikend blots bi de Minschen. Öllern gifft dat ebenso bi de Deierten un ok bi de Planten. Dat Woort Ölle ...

                                               

Brüch

Ene Brüch is ene Konstruktioon ut Stahl, Steen, Holt oder anner Materialien, de över en Stroom oder ene anner Saken but oder op anner Wies mokt is. Brüchen warrn meest but, üm Minschen, Fohrtüüch oder anner Saken daröver un Schip dorünner to late ...

                                               

Daallicht

Dat Daallicht, ok Halflicht oder Afblendlicht, is en Part van de Belüüchten van Fohrtügen. Dat Daalicht is för jeder een Plicht un mutt ’s nachts in de Düüsternis, in Tunnels un wenn et buten to diesig un schemmerg is, man ok bi Regen un Snee, an ...