ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 216




                                               

1871

28. Januar: Paris gifft up. Een Stillstand vun de Wapen warrt ünnertekent 18. Januar: König Willem I. vun Preußen warrt in den Spegelsaal to Versailles ton Kaiser utropen. Dat Düütsche Kaiserriek is dormit grünnt 25. Januar: De Düütschen scheet u ...

                                               

1872

4. Juli: Calvin Coolidge, US-amerikaansch Politiker un de 30. Präsident † 1933 11. Januar: Herbert Baddeley, engelsch Tennis- un Badmintonspeler † 1931 17. Oktober: Bertha Zillessen, düütsch Malerin un Fotografin † 1936 15. Januar: Ludvig Mylius- ...

                                               

1873

9. Januar: William Charles Lunalilo, eerste Wahlkönig vun Hawaii, warrt ton König kröönt 1. Januar: William Charles Lunalilo, warrt ton eersten Wahlkönig vun Hawaii wählt

                                               

1874

13. Juli: De 20-jöhrige Eduard Kullmann versöcht, in Bad Kissingen den Kanzler vun dat Düütsche Riek, Otto von Bismarck üm to bringen. De Kanzler överleevt düssen Anslag.

                                               

1875

6. Februar: Ind Düütsch Riek schrifft dat nee Reichsgesetz über die Beurkundung des Personenstands und die Eheschließung de obligatorsch Zivilehe vör un lett ok de Scheeden van een Ehe to.

                                               

1876

25. Juni: In de Slacht an’t Little Bighorn warrt General Custer vun de Lakota-Sioux-, Arapaho- un Cheyenne-Indianers slahn. 22. Februar: De Johns Hopkins University wurrd grünnd. 13. August: De eerst Bayreuther Festspelen fangt an mit de vullstän ...

                                               

1877

12. August: De Astronom Asaph Hall entdeckt den Marsmaand Deimos. 5. April: In Hamborg grünnt Hermann Blohm un Ernst Voss de Schippwarft Blohm & Voss.

                                               

1878

19. Oktober: De Düütsche Rieksdag beslutt mit 221 gegen 149 Stimmen dat Sozialistengesett 29. Juli: Öösterriek-Ungarn besett Bosnien un de Herzegowina, just so, as dat bi den Berliner Kongress beslaten wurrn weer. 3. März: Freden vun San Stefano: ...

                                               

1879

1. März: Alexander Stambuliski, bulgarsch Politiker † 1923 18. April: August Hinrichs, plattdüütsch Schriever † 1956 25. Februar: Royal Harwood Frost, US-amerikaansch Astronom † 1950 4. Juli: Agathe Lasch, düütsch Germanistin † 1942 8. März: Otto ...

                                               

1880

16. September: Carl Carls, düütsch Schachmeester † 1958 28. September: Georg Semper, plattdüütsch Schriever † 1951 29. Juni: Ludwig Beck, düütsch General un Wedderstandskämper † 1944 31. August: Eduard Edert, düütsch Politiker un plattdüütsch Sch ...

                                               

1881

19. Juni: Edgar Welch Leonard, US-amerikaansch Tennisspeler † 1948 23. September: Ehrhardt Post, düütsch Schachmeester un -funktschonär † 1947 31. Dezember: Max Pechstein, düütsch Maler un Grafiker † 1955 20. Dezember: Johanna van Buren, plattdüü ...

                                               

1882

2. Januar: John D. Rockefeller grünnt in New York in de USA den Standard Oil Trust, en Bulten Trust vun 40 Ööl-Sellschuppen. 15. Juni: Wilhelm Bartelmann stellt de weltwiet eerste Strandkörv an de Oostsee in Warnemünn up. 6. März: Serbien warrt K ...

                                               

1883

27. August: De indonees’sche Vulkan Krakatau explodeert. Bi’n Utbrook warrt twee Drüddel vun’t Eiland tonichten maakt. In Tsunamis un Pyroklastische Strööm blievt tomindst 36.000 Minschen dood.

                                               

1884

24. April: De Lüderitzbucht un dat Achterland sünd ünner düütschen Schuul stellt wurrn. So fangt dat mit de düütsche Kolonie Düütsch-Südwestafrika an. To’n eersten Mol is dat Book Kamasutra vun Richard Francis Burton ut dat Sanskrit in de Engelsc ...

                                               

1885

13. November: Serbien verklaart Bulgarien den Krieg 15. Oktober: De Marshallinseln weert düütsch Schutzgebiet Pastor Friedrich von Bodelschwingh grünnt de eerste düütsche Boosparkass 26. Januar: De Truppen vun den Mahdi nehmt Khartum in. Dor kümm ...

                                               

1886

6. Februar: Clemens Winkler deckt en nee cheemsch Element op, dat he Germanium nöömt.

                                               

1887

6. Dezember: Lenin warrt, mit 38 annere Studenten, ut de Universität Kasan rutsmeten, vunwegen dat he dat up en Revolutschoon in Russland afsehn harr. De Doktor Ludwik Leijzer Zamenhof hett in Russland de Kunstspraak Esperanto konstrueert

                                               

1888

In Leeds dreiht Louis Le Prince mit sien sülvst utklamüsterte Filmkamera de eersten bewegten Biller, de ut hüütige Sicht as Film betekent warrn künnt.

                                               

1889

2. November: Noord-Dakota warrt as 39. Bundsstaat Deel vun de USA 2. November: Süüd-Dakota warrt as 40. Bundsstaat Deel vun de USA 8. November: Montana warrt de 41. Bunnsstaat von de USA.

                                               

1890

9. August: Helgoland kümmt vunwegen den Helgoland-Sansibar-Verdrag an Düütschland 15. Dezember: De Indianerhööftling Sitting Bull warrt in Noord-Dakota vun en Reservatspolizisten doodschaten. 20. März: Riekskanzler Otto von Bismarck warrt vun Kai ...

                                               

1891

Gerard Philips grünnt in de Nedderlannen dat Ünnernehmen Philips De Schrieversche Selma Lagerlöf ut Sweden ehr Roman Gösta Berling kümmt rut 1. Januar: Düütsch-Oostafrika warrt düütsche Kolonie De Asteroid Chaldaea warrt funnen

                                               

1892

9. September: Edward Emerson Barnard deckt den Jupiter-Maand Amalthea op.

                                               

1893

30. Oktober: Roland Freisler, düütsch Jurist un Vörsitter vun den Volksgerichtshoff † 1945 7. März: Luitpold Popp, düütsch Footballnatschonalspeler † 1968 12. Januar: Alfred Rosenberg, düütsch Politiker un Kriegsverbreker † 1946 26. September: Ma ...

                                               

1894

10. Juni: Punch Miller, US-amerikaansch Jazzmusiker † 1971 24. Juli: Alma Rogge, plattdüütsche Schrieversche † 1969 18. Januar: Jan van Breda Kolff, nedderlannsch Footballnatschonalspeler † 1976 23. Januar: Henri Stempffer, franzöösch Entomoloog ...

                                               

1895

8. November: Wilhelm Conrad Röntgen deckt de na em nöömten Röngtenstrahlen op. 31. Januar: William Ramsay un John William Strutt, 3. Baron Rayleigh geevt hör Opdecken vun dat cheemsch Element Argon bekannt. 31. Juli: Sabino Arana Goiri grünnt de ...

                                               

1896

6. April: In Athen gaht de Eersten Olympischen Spelen vun de Neetiet los. 262 Athleten nehmt doran deel. De Veranstalten duert bit to’n 15. April. 12. April: In Hannober warrt de Sportvereen Hannober 96 grünnt.

                                               

1897

25. September: William Faulkner, US-amerikaansch Schriever un Nobelpriesdräger † 1962 19. März: Betty Compson, US-amerikaansch Schauspelerin † 1974 26. Oktober: Henry Vahl, düütsche Volksschauspeler † 1977 4. Februar: Ludwig Erhard, ehemalger Bun ...

                                               

1898

29. Januar: As Düütsche Sportbehörde för Athletik warrt in Berlin de hüütige Düütsche Lichtatheletik-Verband grünnt.

                                               

1899

12. November: Johan Vaaler kriggt sien Patent up sien Büroklammer utstellt. 24. November: De Briten winnt de Slacht vun Umm Diwaykarat un de Mahdi-Opstand geiht dor mit toenn. 1. Juli: De Sportvereen TSG 1899 Hoffenheim warrt grünnt. 4. Februar: ...

                                               

19

De Hermunduren ehr König Wibilo verjaagt Katwalda, de Marbod as König vun de Markomannen up den Throon folgt weer. De Hermunduren nehmt dat Riek vun de Markomannen in Böhmen in

                                               

1900

24. Januar: Heinz Hax, düütsch Modern Fievkämper, Scheetsportler un Offizier vun de düütsch Wehrmacht as ok de Bundswehr † 1969 8. November: Franz-Josef Wuermeling, düütsch Politiker un Bundsminister † 1986 22. März: Ludwig Wieder, düütsch Footba ...

                                               

1901

20. Oktober: Adelaide Hall, US-amerikaansch Jazzsingerin † 1993 13. August: Walter Giesker, düütsch Politiker un Landdagsafordneter van Neddersassen † 1976 30. Januar: Rudolf Caracciola, düütsch Autorennfohrer † 1959 1. September: Martin Schröttl ...

                                               

1902

11. August: Alfredo Binda, italieensch Radrennfohrer † 1986 19. September: James Van Alen, US-amerikaansch Tennisspeler un -funktschonär † 1991 29. Januar: Hinrich Holsten, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen † 1970 8. August ...

                                               

1903

26. Dezember: Heinz Reinefarth, düütsch Jurist, Kriegsverbreker, Politiker un Landdagsafordneter vun Sleswig-Holsteen † 1979 3. Juli: Bruno Vahl-Berg, düütsch Schauspeler † 1984 4. August: Hans-Christoph Seebohm, düütsch Politiker, Bundsminister ...

                                               

1904

3. Dezember: Vun dat kalifornisch Lick-Observatorium ut wurrd vun den Astronomen Charles Dillon Perrine de sösste Jupitermaand opdeckt. 8. April: De Entente cordiale twuschen Grootbritannien un Frankriek warrt slooten. 11. August: De Slacht ann W ...

                                               

1905

10. Dezember: Dat Stück Mudder Mews vun Fritz Stavenhagen warrt toeerst opföhrt.

                                               

1906

7. Dezember: Erika Fuchs, düütsch Översettersche † 2005 9. August: Franz Jacob, düütsch Wedderstandskämper † 1944 25. Juni: Roger Livesey, britisch Schauspeler † 1976 9. November: Muggsy Spanier, US-amerikaansch Jazzmusiker † 1967 9. Februar: And ...

                                               

1907

De jöödsche Ünnernehmer Julius Bamberger grünnt en Koophuus in Bremen. Later schall dor dat Bambüdel vun weern. 16. November: Oklahoma warrt de 46. Bundsstaat vun de USA. 12. Mai: In de Methodistenkark vun Grafton in den US-Bundsstaat West-Virgin ...

                                               

1908

Rudolf Christoph Eucken kriggt den Nobelpries for Literatur.

                                               

1909

5. April: Erwin Wegner, düütsch Lichtathlet † 1945 8. August: Cleo Patra Brown, US-amerikaansch Jazzpianistin un Singerin † 1995 9. März: Herschel Evans, US-amerikaansch Jazzmusiker † 1939 14. Juni: Burl Ives, US-amerikaansch Folk-Singer, Schausp ...

                                               

1910

De BASF mellt dat Haber-Bosch-Verfohren för de Ammoniak-Synthees to’n Patent an.

                                               

1911

5. November: In’n Italieensch-Törkischen Krieg warrt eerstmols Flegers militärsch insett: De Italieners smeten Bomben över en libysch Oaas af. 14. Dezember: Roald Amundsen un sien Lüüd kommt as eerste Minschen an geograafschen Süüdpool an.

                                               

1912

15. April: De Titanic geiht ünner. Ruchweg 1.500 Minschen findt den Dood.

                                               

1913

10. Juli: De bitlang hööchste Temperatur warrt mit 56.7°C in’n Death Valley in Kalifornien meten. Dat eerste vun de Ottjen-Alldag-Böker vun den Schriever Georg Droste ut Bremen kummt rut.

                                               

1914

4. Dezember: Pancho Villa, Baas vun de upsternaatschen Mexikaners treckt mit sien Truppen in de Hööftstadt Mexiko-Stadt in. 10. Oktober: Ferdinand I. warrt nee König vun Rumänien 3. September: Benedikt XV. warrt Paapst 15. August: De Panamakanal ...

                                               

1915

6. September: Düütschland, Österriek un Bulgarien sluut sik to de Middelmächte tosamen 24. April: De Völkermord an de Armenier in de Törkie fangt an 22. April: De Düütschen hefft bi Ypern in Belgien ton eersten Mal inn eersten Weltkrieg Giftgas b ...

                                               

1916

22. Juli: Ünner den Naam Der Kriegsbote kummt to’n eersten mol de Allgemeine Zeitung rut. Dat is dat öllste Daagblatt vun Namibia un dat eenzige düütschsprakig Daagblatt vun Afrika. 21. Februar bit 18. Dezember: In de Slacht bi Verdun weert mehr ...

                                               

1917

Henrik Pontoppidan kriggt den Nobelpries for Literatur

                                               

1918

24. Oktober: De Slacht vun Vittorio Veneto fangt an. Düsse Slacht bringt ant Enn den Ünnergang vun Öösterriek-Ungarn mit sik 27. September: Bulgarien kaptuleert. Dat Land harr up de düütsche Siet inn Krieg mit maakt 3. November: De Wapenstillstan ...

                                               

1919

Karl Barth sien Kommentar öber den Breef an de Römers kümmt bi den Christian-Kaiser-Verlag rut un stellt de Welt vun de Theologie upn Kopp Carl Spitteler kriggt den Nobelpries for Literatur.