ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 214




                                               

1768

1. Oktober: De britsche Regeern in London leggt twee Regimenters Suldaten in de amerikaansche Habenstadt Boston. Se is bange, dat schall dor to en Upstand kamen.

                                               

1769

23. März: William Smith, engelsch Geoloog † 1869 16. Juli: Edmund Fanning, US-amerikaansch Opdecker, Forscher un Hannelsreisender † 1841 15. August: Napoléon Bonaparte, franzöösch General, Politiker un Kaiser † 1821

                                               

1770

3. September: De Oper La Contessina hdt.: Das gräfliche Fräulein vun Florian Leopold Gassmann wurrd in Mährisch-Neustadt, Öösterriek, ooropföhrt 1. November: Dat Barg- un hüttenmännsch Lehrinstitut, Vörlöper von de Technisch Universität Berlin, w ...

                                               

1772

13. März: Dat börgerlich Truerspeel Emilia Galotti vun Gotthold Ephraim Lessing warrt in Bronswiek ooropföhrt. 5. November: De Oper Themistokles vun Johann Christian Bach warrt in Mannheim ooropföhrt.

                                               

1773

16. Dezember: Ut Protest gegen de engelschen Tollgesetten entern Mannslüde, de sik as Indianers utstaffeert harrn, de Teeschepe vun de East India Company inn Haben vun Boston un smeten 342 Kisten mit Tee över Boord. Düsse Aktschoon kreeg later de ...

                                               

1775

21. Oktober: Folkert Krey, Verfaater vun en bekannt oostfreesch Reekenbook * 1692 15. Januar: Giovanni Battista Sammartini, italieensch Komponist * 1700 oder 1701 3. März: Richard Dunthorne, engelsch Astronom un Landvermeeter * 1711

                                               

1776

5. März: Andreas Wilke, plattdüütsch Schriever un Pastoor ut Mekelnborg † 1814 2. August: Friedrich Stromeyer, düütsch Chemiker, Opdecker vun Cadmium † 1835

                                               

1777

23. Juli: Philipp Otto Runge, düütsch Maler un Schriever † 1810 17. November: Wilhelmine Witte, düütsch Astronomin † 1854 4. Februar: Simon Hermann Nonnen, Bremer Börgermeester, een vun de Lüde, de Sparkass in Bremen grünnt hefft † 1847

                                               

1778

25. Mai: Claus Harms, lutherschen Pastoor † 1855 31. August: Friedrich August von Klinkowström, düütsch Maler † 1835 11. August: Friedrich Ludwig Jahn, düütsch Natschonalist un Begrünner vun de Turnbewegen † 1852

                                               

1779

15. März: William Lamb, 2. Viscount Melbourne, engelsch Adliger un Politiker † 1848 13. Dezember: Johann Carl Friedrich Gildemeister, Senator in Bremen † 1849

                                               

1780

Mit den 35. Band kummt de Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers kortweg meist Encyclopédie nömmt vun Diderot un dAlembert ton Afsluss. Anfungen wurrn weer se 1751.

                                               

1782

1. Juli: Charles Watson-Wentworth, 2. Marquess of Rockingham, britisch Politiker un Premierminister * 1730 6. August: Nicolas Chédeville, franzöösch Komponist un Oboenspeler * 1705 1. Januar: Johann Christian Bach, düütsch Komponist un Musiker * 1735

                                               

1783

29. April: David Cox, engelsch Maler † 1859 19. Februar: Charles-Louis Jules David, franzöösch Diplomat un Gräzist † 1854 18. Mai: Jabbo Oltmanns, düütsch Mathematiker un Astronom † 1833

                                               

1784

De Bo vun de hüdige Kark in Swarm geiht los Admiral Horatio Nelson lett up de Insel Antigua in de Karibische See en groten un sekern Haben för de brittsche Flott anleggen.

                                               

1785

19. Mai: Jürgen Niklaas Bärmann, plattdüütsch Schriever † 1850 28. November: Michele Carafa, italieensch Opernkomponist † 1872 12. Dezember: Nicholas Aylward Vigors, brittsch-ierschen Ornithologen un Politiker † 1840 6. März: Gesche Gottfried, Mö ...

                                               

1786

De däänsche Hannelsstation Akureyri an den Eyjafjörður in Iesland sien Norden kriggt Stadtrechte. Immanuel Kant warrt ton eersten Mol Rekter vun de Universität vun Königsbarg

                                               

1787

7. Dezember: Delaware ratifizeert as eersten vun de 13 Neeenglandstaten de US-Verfaten un warrt dor de 1. US-Bundsstaat mit. Immanuel Kant warrt upnahmen in de Preußische Akademie vun de Wetenschoppen in Berlin.

                                               

1788

6. Februar: Massachusetts warrt as sessten US-Bundsstaat Deel vun de USA. 9. Januar: Connecticut warrt de föffte Bundsstaat vun de USA. Immanuel Kant warrt ton tweeten Mol Rekter vun de Universität vun Königsbarg

                                               

1789

4. März: De Verfaten vun de Vereenigten Staten vun Amerika gellt vun düssen Dag af an. 4. Februar: George Washington warrt ton eersten Präsidenten vun de unafhängigen Vereenigten Staten vun Amerika wählt 11. Dezember: De University of North Carol ...

                                               

1790

29. Mai: Rhode Island wurrd 13. Bundsstaat vun de USA 30. September: Leopold II. warrt na den Dood vun sien Broder Joseph II. ton röömsch-düütschen Kaiser wählt. 9. Oktober: Leopold II. warrt in Frankfort ann Main ton röömsch-düütschen Kaiser kröönt.

                                               

1791

10 Tosätz to de US-amerikaansche Verfaten weert ünner den Naam "Bill of Rights" to de US-Verfaten hentonahmen. Schreven wurrn sünd se vun James Madison. 4. März: De bitherige Vermont Republic trett den Vereenihgten Staaten ünner de Naam Vermont a ...

                                               

1792

7. März: John Herschel, britsch Astronom † 1871 2. Dezember: Johann Matthias Seling, Persepter, Preester un Schriever † 1860 24. September: Gottlieb Wilhelm Freudentheil, düütsch Politiker un Afkaat † 1869 29. Februar: Gioachino Rossini, italieen ...

                                               

1793

16. Oktober: In Frankriek warrt de Königin Marie-Antoinette mit de Guillotine henricht. 8. November: De Louvre in Paris warrt för all Lüüd open maakt un to en Museum ümwannelt. 22. Juli: As de eerste Witte kummt Alexander MacKenzie nöördlich vun ...

                                               

1794

20. November: Eduard Rüppell, düütschen Naturwetenschoppler un Afrikaforscher † 1884 30. September: Carl Joseph Begas, düütsch Maler † 1854 30. August: Johann Georg Conrad Oberdieck, düütsch Pomoloog † 1880 17. Juni: Friedrich Wilhelm Lyra, platt ...

                                               

1795

19. April: Pieter Boeles, nedderlannsch Spraakwetenschapler † 1875 2. November: James Knox Polk, US-amerikaansch Präsident † 1849 16. August: Heinrich Marschner, düütsch Komponist † 1861 27. Juli: Ludwig Bledow, düütsch Schachspeler † 1846 22. Ju ...

                                               

1796

15. März: Gustav Jung, plattdüütsch Schriever un Paster ut Brannenborg † 1892 1. Dezember: Heinrich Köppen, düütsch Bookhändler † 1885 8. Januar: Ludwig Terfloth, plattdüütsch Schriever un Koopmann † 1887 21. August: Asher Brown Durand, US-amerik ...

                                               

1797

12. Mai: De leste Doge vun de Republiek Venedig, Ludovico Manin, gifft Bott. De grote Raat kümmt ton lesten Mol tohopen. Mit Venedig siene Unafhängigkeit is dat nu vörbi.

                                               

1798

De nee Psalter vun Genf in düütsche Spraak vun Matthias Jorissen is rutkamen. He hett gau dat öllere Psalmbook vun Ambrosius Lobwasser ane Siet schaven. 8. November: As eerste Europäer lannt de Kaptein John Fearn op de Insel Nauru, de he pleasant ...

                                               

1799

20. Juni: Mit de Parthenopeesche Republiek is dat al wedder ut. Truppen vun de Gegenrevolutschoon sund in Neapel inmarscheert. An de Spitz stunnen dor den Paavst siene Truppen bi. Veel Anhängers vun de Republiek sund umkamen un König Ferdinand IV ...

                                               

18

Kaiphas warrt Hoge Priester in Jerusalem Tiberius un Germanicus sünd röömsche Konsuln. Arminius sleiht dat Riek vun de Markomannen ünner Marbod inn Dutt

                                               

180

De Markomannenkriege sünd toenne. In Trier warrt de Porta Nigra boot. 17. März: Commodus warrt Kaiser vun dat Röömsche Riek, nadem sien Vadder Mark Aurel in en Militärlager in Vindobona sturven is.

                                               

1800

14. März: Luigi Barnaba Niccolò Maria Chiaramonti wurrd ton Paapst wählt un gifft sück de Naam Pius VII. 31. Dezember: Dat 18. Johrhunnert geiht to Enn 5. September: De Briten nehmt Malta in

                                               

1801

14. Oktober: Joseph Plateau, belgisch-walloonsch Physiker † 1883 7. März: Friedrich Christian Marschalck von Bachtenbrock, düütsch Verwaltensbeamter † 1874 21. Juli: Jules Pierre Rambur, franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog † 1870 11. August: ...

                                               

1802

30. September: Antoine-Jérôme Balard, franzöösch Chemiker, Opdecker vun dat Element Brom † 1876 27. Januar: Arnold Duckwitz, Bremer Börgermeester † 1881 30. Januar: Friedrich von der Decken, düütsch Politiker † 1881 6. März: Andrei Iwanowitsch St ...

                                               

1803

1. März: Ohio warrt as 17. Bundsstaat in de USA upnahmen. 30. April: Frankriek verköfft Louisiana för 15 Mio. Dollars an de USA ünner Präsident Thomas Jefferson

                                               

1804

Thomas Jefferson warrt ton tweeden Mol ton Präsidenten vun de Vereenigten Staten wählt 1. Januar: Haiti verklaart siene Unafhängigkeit vun Frankriek

                                               

1805

12. März: Christian Friedrich Gille, düütsch Maler, Tekner, Koppersteker un Lithograph † 1899 15. Februar: Louise Bertin, franzöösch Komponistin un Dichterin † 1877 10. Juni: Victor Baltard, franzöösch Architek † 1874

                                               

1806

21. Juni: Johann Ignaz Schiffermüller, öösterrieksch Jesuit un Lepidopteroloog * 1727 23. Juni: Mathurin-Jacques Brisson, franzööschen Naturphilosophen un Ornithologen * 1723 1. Mai: Carl Cannabich, düütsch Komponist * 1771

                                               

1807

29. März: Heinrich Wilhelm Olbers deckt den Asteroiden Vesta up. 6. Oktober: Humphry Davy hett as eerste dat Element Kalium ut Puttasch isoleert.

                                               

1808

1. Juli: Henry Doubleday, engelsch Entomoloog, Ornitholoog un Lepidopteroloog † 1875 5. Mai: Louis Harms, düütsch Paster, Grünner vun de Harmsborger Misschoon † 1865 28. April: Johann Georg Kohl, düütsch Schriever, Ethnograaf und Geograaf † 1878 ...

                                               

1809

3. Februar: Felix Mendelsson Bartholdy, düütsch Komponist, Pianist, Organist un Dirigent † 1847 19. Januar: Edgar Allan Poe, US-amerikaansch Schriever † 1849 10. Februar: Sophie Dethleffs, plattdüütsch Dichterin † 1864 4. Juni: William Wilson Sau ...

                                               

1810

18. September: In Chile warrt en Junta inricht un verklaart, datt Chile tro to Spanien sien afsetten König Ferdinand VII. holen deit. Düsse Dag warrt allgemeen as Anfang vun de chileensche Unafhängigkeit ankeken. De Kark vun Mattfeld brennt af bi ...

                                               

1811

2. Oktober: Philipp Wille, plattdüütsch Schriever ut Waldegge † 1869 22. Oktober: Franz Liszt, ungaarsch Komponist un Pianist † 1886 14. Juni: Harriet Beecher-Stowe, US-amerikaansch Schrieversche † 1896 1. Dezember: Pierre Millière, franzöösch En ...

                                               

1812

Johann Peter Haseney, Steker van de eerste dütsche Breefmark, den Swarten Eener † 1869

                                               

1813

16. - 19. Oktober: In de Völkerslacht bi Leipzig slaht de Öösterrieker, Preußen, Russen un Sweden de franzööschen Truppen vun Napoléon Bonaparte 26. Oktober: Miliztruppen ut dat britsche Kanada slaht in de Slacht an’n Chateauguay River en US-Arme ...

                                               

1814

8. Oktober: De Norweger wählen eerstmals hör Parlament, dat Storting. 24. August: Inn Krieg twuschen Grootbritannien un de USA marscheert britsche Truppen in Washington D.C. in un leggt grote Delen vun de Stadt, dormank dat Witte Huus un dat Kapi ...

                                               

1815

8. April: Andrew Graham, irisch Astronom † 1908 13. Februar: Rufus Wilmot Griswold, US-amerikaansch Verleger, Literaturkritiker un Schriever † 1857 1. April: Otto von Bismarck, düütsch Fürst un Politiker † 1898

                                               

1816

11. Dezember: Indiana warrt 19. Bundsstaat vun de USA. 9. Juli: Argentinien warrt unafhängig vun Spanien 5. November: In’n Palais vun Thurn un Taxis in Frankfort an’n Main warrt de Bunnsdag von Dütschen Bund open maakt.

                                               

1817

30. Januar: Adolphe Yvon, franzöösch Maler † 1893 4. Mai: Florian Cenôwa, kaschuubsch Schriever † 1881 21. September: Anton von Ruthner, öösterrieksch Bargstieger, Alpenforscher, Geograph un Alpinschriftsteller † 1897 20. Juni: Gustave Desnoirest ...

                                               

1818

3. Dezember: Illinois warrt 21. Bundsstaat vun de USA. 18. Februar: Chile proklameert sien Unafhängigkeit vun Spanien. 18. Oktober: De Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn wurrd grünnd.