ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 195




                                               

Geetkann

En Geetkann is en Fatt, um Planten Water to geven. Bestanddeelen vun de Geetkann sünd Fatt, Greep, Tüll un Bruusmundstück, ok woll Schnulle nömmt. Se is dat an wietsten verbreedt Warktüüch to en künstlich Beregnung. Hör speziell Form deent den Zw ...

                                               

Plattdütskbüro

De Plattdütskbüro in Auerk is en Deel van de Oostfreeske Landskupp un sett sük daarför in, dat Oostfreesland mehrsprakig blifft. Grünnt worrn is dat Büro 1988, toeerst as Fackstee för de oostfreeske Streektaal. An’n 1. Juni 1988 sünd Cornelia Nat ...

                                               

Afkaat

En Afkaat is en Jurist, de as Bistand en Partei vör Gericht vertriddt. De Afkaat hannelt in’e Regel in’n Opdrag von en Mandant, de em betahlt, dat he jem vör’n Prozess över de Rechtslaag beraadt, jem vertellt, wat se Utsichten hebbt, den Rechtsst ...

                                               

Allgemeen Gesett

De juristische Begreep allgemeen Gesett wödt unner anner in Artikel 5 Abs. 2 vun’t Grundgesett bruukt. Dorna sünd de Rechten in Artikel 5 Abs. 1 GG ingrenzt in de Vörschriften vun de allgemeen Gesetten. Dat sünd de Gesetten to’n Schuul vun de Jöö ...

                                               

Flegerunglück Germanwings 9525

Dat Flegerunglück Germanwings 9525 hett sik an’n 24. März 2015 in Süüdfrankriek afspeelt. De Germanwings-Floog 9525 weer en Lienenfloog vun de Fleger-Sellschop Germanwings. Dor scholl dat vun‘n Flegerhaben in Barcelona na Düsseldorp bi gahn. An‘n ...

                                               

Köök

De Köök, ook Keuk un Kök schreewen, is de Sted int Hus, wo dat Eten kaakt ward. Op een Schipp heet dat Kombüs ook de Oort to kaaken t.B. plattdüütsche Köök. Dat Wort Köök kümmt ut dat latiensche cucchina. Op Ingelsch is dorut kitchen woorn, op Ho ...

                                               

Platen (Backen)

En Platen is en veerkantig Stück Blick mit en höger Rand för’n Backaven. Dor kummt dat Backels op un warrt op en Scheen in’n Aven rinschaven. Normalerwies sünd en poor Schenen verscheden hoog an de Siedenwannen von’n Aven anbröcht. Fröher weren P ...

                                               

Podcasting

De eersten Öberlegungen to Podcasting stammt vun Dave Winer. De Begreep wot afleit vun dat engelsche Woort broadcasting dat heet: wiet utstrohlen, Senden ode Rundfunk. Uterdem kummt dat von den MP3-Speeler iPod vun Apple. Dat Format is af etwa Se ...

                                               

Minnerheit

Ene Minnerheit dat is ene Grupp vun Minschen binnen ene Sellschop, de sik dör welk Kennteken vun de Mehrheit vun de Minschen in disse Sellschop ünnerscheden deit. To’n Bispeel dat se en annere Spraak snackt, en annere Religion hebbt, vun en anner ...

                                               

Prüük

En Prüük is en künstlich Koppbedeckung, de dat natürlich wussene Hoor imiteert. In’t Theater un bi’n Film warrt Prüken för Kostümen bruukt.

                                               

Wöpsenkneep

Bi de Wöpsenkneep hannelt sik dat in de Mode um en sunnerlich slanke un utpräägte Knepen. Ehren Naam hett se vun de Knepen bi de Wöpsen, sunnerlich bi Wöpsen, de to de Unnerornen vun de Kneepwöpsen tohören doot. Bi de Mode for Froenslüde kummt da ...

                                               

-bossel

De Sülv -bossel oder -bössel in Naams vun Öörd kummt von buristalda. Dat sett sik tohoop ut de twee Delen buri un stalda, dat bedüüdt also anners nix as en Steed, an de Buurhööv weren. Disse Öörd liggt vör allen in en Rebeed in Noorddüütschland, ...

                                               

-büttel

De -büttel-Öörd doot al in Noordwestdüütschland liggen un sünd hier to’n Bispeel in Dithmaschen faken. Aver ok in Holsteen, langs de Ünnerwerser un in de Lümbörger Heid doot welk liggen. Aver vör allen in’n Popendiek bi Bruunswiek ganz in’n Süden ...

                                               

-gast

De -gast-Öörd kaamt in Noordwestdüütschland dicht bi de Küst von de Noordsee vör in Rebeden, in de fröher Fresen leevt hebbt. Dat is Oostfreesland mit de Landkreise Auerk, Leer un Wittmund un tosätzlich de Landkreis Freesland.

                                               

-huud

De Sülv -huud kummt in en Reeg Oortsnaams in Noorddüütschland vör un betekent en Anleggplatz. Dormit sünd se verwandt mit de Oortsnaams op -stood. In Noorddüütschland sünd se von Sleswig över Holsteen, de Stadt Hamborg bet na Neddersassen to finn ...

                                               

-koop

De Sülv -koop in Naams vun Öörd kummt vun Öörd, de op en Stück Land grünnt worrn sünd, dat en bestimmte Person köfft hett. Disse Deel vun Naams is vör allen mit de Hollerkolonisation vun de Hollanders na Noorddüütschland kamen. De Siedlers hebbt ...

                                               

Arvnaam

En Arvnaam is en Vörnaam, de vun de Vörfohren an de Nafohren wiedergeven warrt. Dat gifft verschedene Formen vun Arvnaams. Een Form is, dat de eerste Söhn direkt den Naam vun’n Vader kriggt. De König vun Schottland to’n Bispeel hett vun 1406 bet ...

                                               

Brannenborgsch Naambook

Dat Brannenborgsche Naambook vertekent de Naams vun de Öörd in Brannenborg. Dat Book hett twölf Bänn, de vun 1967 bet 2001 rutgeven worrn sünd. Utarbeidt hett dat de Akademie vun de Wetenschoppen in Berlin. 2: Belzig 1970 10: Waternaams 1996, ISB ...

                                               

Familiennaam

De Familiennaam oder Tonaam is de twete Naam, de blangen den Vörnaam den Naam vun ene Person utmaakt. Welke Kulturen hebbt ok noch extra Middelnaams oder Vaddernaams. Mehrsttiets steiht de Familiennaam achter den Vörnaam, aver vele Kulturen maakt ...

                                               

Iesländsche Namen

Iesländsche Namen bestaht anster, as ’t in den westliken Lännern begäng is, nich ut en Vörnaam un en Familjennaam, man ut en Vörnaam un en Patronym. Düsset Systeem wiest nich de historische Afkumst un Afstammen van de Familje, man blot den Naam v ...

                                               

Patronym

En Patronym oder Vadernaam is en Naam, de seggen deit, wie de Vadder vun den Minschen mit düssen Naam heten deit. Echte Vadernaams sünd keen Tonaams, so as wi dat hüdigendags kennt. Tonaams blievt vun Generatschoon to Generatschoon, man Vadernaam ...

                                               

Ontjekolontje

Ontjekolontje is en Rüükwater, dat toeerst in Köln maakt worrn is. Hüüt steiht de Begreep för en ganze Reeg vun Duftwaters, wo normalerwies na de Definitschoon vun Parfüms hüdigendaags 2 bet 5 % ätherisch Ööl binnen sünd. Grundstoff is Äthanol. A ...

                                               

Hoor (Beroop)

En Hoor is en Beteken für en Fro, de mit Prostitutschoon Geld verdeent, d. h. de annere Minschen Sex gegen Betahlen anbeden deit. Oorsprünglich weer de Begreep en Schimpwoort un warrt ok vundaag faken noch as afwerten Beteken bruukt. In de Ümgang ...

                                               

Johann Heinrich Pestalozzi

Johann Heinrich Pestalozzi weer de Begrünner van de moderne Pädagogik. Dat Levensteel van den allgemeen achten groten Swiezer Pädagogen weer de Upgaav, de Kinner ut de armen Volksschichten, de domaals veel missen mussen un in unvörstellbare Armoo ...

                                               

Arvherr

En Arvherr is en Goodsbesitter, de sien Eddelgood as Egendom oder Allod besitt, un dat Good – tohoop mit alle Rechten, de dor mit verbunnen sünd – verarven kann. Ok de Landsherr as böversten Grundherr is fakener as Arvherr betekent worrn. In de B ...

                                               

Asegabook

Dat Asegabook is ene Pergamenthandschrift ut de Tiet um 1300. Dat Book is schreven in freesche Spraak un liggt vandagen in dat neddersassische Staatsarchiv in Ollnborg. Wat dor insteiht, dat is de eenzige noch vörhanne freesche Rechtsetten, de jü ...

                                               

Freeheit vun de Presse

De Utdrück Freeheit vun de Presse betekent dat Recht vun Rundfunk, Presse un annere Medien so as Online-Medien op’t fre’e Utübuen vun here Tätigkeid, besünners dat Recht Informatschonen un Meenungen unzenseerd to veröffentlichen. In Dütschland is ...

                                               

Gesett

En Gesett, ok Wett oder Laag, Küre oder Willküre sünd de Vörschriften vun dat Recht, de allgemeen gellen doot un de vun de tostännigen Stäen tohopenfaat sünd. Se sünd vun den Gesettgever, in en fastleggt Verfahren in Kraft sett wurrn.

                                               

Habeas Corpus Akt

De Habeas Corpus Akt is, besunners in Länner mit en Angelsassisch Rechtssystem, en Grundrecht. Hüdigendags bedutt dat, dat numms in Haft nahmen weern draff ohn dat he binnen dree Dagen en Richter vörstellt warrt. Besunners draff he ok nich buten ...

                                               

Løgting

Dat Løgting, vun ooldnoordsch lǫgþing "Gesettversammeln, Gericht") is dat Parlament vun de Färöer. Dat warrt to de Welt ehre öllsten Parlamente rekent. Siene Wuddeln gaht torüch bit up dat Johr 900. Blot man vun 1816 bit 1852 sünd dor keene Aford ...

                                               

Reederee

Na dat düütsche HGB is en Reeder de Egendömer vun en Schipp, mit dat he in de Seefohrt sien Geld verdenen deit vgl. § 484 HGB. Reeder kann en Sellschop vun Personen ween, man ok en juristische Person, un ok en Koopmann Sinn vun dat HGB.

                                               

Utwiesen Minnerung

Mit de Utwiesen Minnerung kriggt een in dat Rekenwesen vun Bedrieve de Weertminnerung vun Gegenstänn ut dat Vermögen vun düsse Bedrieve to faat, egolweg, of de nu na Plaan oder buten Plaan tostann kamen sund. De Utwiesen Minnerung stimmt overeen ...

                                               

Verfaten

En Verfaten is en Rechtsdokument, op dat de Rechts- un Staatsordnung vun en Staat oder Deelstaat grünnt. In dissen Text steiht denn in, wie de Staat opboot is, de Rechten un Plichten vun de Börgers, wie dat Land opdeelt is in Liddstaten un wo dat ...

                                               

Abrahamitsche Religionen

Abrahamitsche, abrahamsche oder Abraham siene Religionen weert de monotheistischen Religionen nömmt, de sik up Israel sien Stammvader Abraham un den sien Gott betreckt. In den Koran is Abraham sien Naam Ibrahim. De Beteeken "abrahamitsch" usw. wa ...

                                               

Altar

En Altar is en Stäe, wo een oder ok en Reeg vun Gödder up verehrt weert. Dat Woort ara is fröher meist vun alta ara afleit wurrn, man hüdigendags warrt dat so sehn, datt dat ok vun adolare oder vun arare herkamen kann. Dor hannelt sik dat um en F ...

                                               

Animismus

Animismus is de schriftlose Religion vun Indigene Völker, de dat an un for sik bloß bi Jägers un Sammlers geven deit. Dat gifft nich bloß man een Religion vun den Animismus, man in jede Kultur warrt de Animismus anners verstahn. He schall dat Toh ...

                                               

Baháí

De Baháí-Gloven wardt in de hele Welt mang Millionen vun Minschen praktezeert, Minschen vun elkeen Rass, Kultuur un Börgerstand. Baháís glöövt an een Gott, de sik sien Kreatuur dörch Baden, dörch sien Manifestatschonen apenbaart. Mank de Manifest ...

                                               

Bote (Religion)

So, as dat Woort Bote in allerhand Religionen bruukt warrt, hannelt sik dat dor um de Umkehr vun den Minschen to Gott bi, nadem he eerst dör de Sünn vun em afkamen weer. Ok in dat Recht warrt dat Woort "Bote" bruukt, man meist in en ganz annern Sinn.

                                               

Cheondoismus

De Cheondoismus is en koreaansche Religion. De Cheondoismus hett sien Worteln in de Donghak-Bewegung vun Choe Jeu. De Cheondoismus hett in Süüdkorea so bi 1.13 Millionen Anhängers un 280 Tempels Stand 2005. In Noordkorea schöölt dat so bi 2.8 Mil ...

                                               

Flook

En Flook is en Spröök, de mit Afsicht utspraken is un de Unheel un Quaat över en Minschen, en Volk, en Land, en Deert oder annerswat wünschen oder vörutseggen deit. In de Bibel steiht to lesen, dat hen un wenn ganze Völker verflookt weert. En Ree ...

                                               

Generaldiözees Bremen-Veern

De Generaldiözees Bremen-Veern weer en Opsichtsbezirk in dat Rebeed von de hüdige Evangeelsch-luthersche Landskark Hannover. De Sitt weer Stood. De Generaldiözees is 1651 grünnt worrn, nadem de Hertogdömer Bremen un Veern na’n Westfäälschen Frede ...

                                               

Generaldiözees Horborg

De Generaldiözees Horborg weer en Opsichtsbezirk in dat Rebeed von de Evangeelsch-luthersche Landskark Hannover un de Noordelvsche Evangeelsch-Luthersche Kark. De Generaldiözees is 1708 grünnt worrn, as se von de Generaldiözees Lümborg-Celle aftr ...

                                               

Gott

Gott is in de monotheistischen Religionen de, de Welt un de Minschen maakt hett. Annere Religionen hebbt mehr as een Gott, so to’n Bispeel de Hinduismus.

                                               

Jodendom

Unner Jodendom warrt de Kultur, de Geschicht, de Religion un de Traditschoon vun dat Volk vun de Joden verstahn, dat sik sülms "Volk Israel" nömen deit. Mit dat Woort kann avers ok sunnerlich de jöödsche Gloven meent weern oder, as en Grupp, de J ...

                                               

Messias

Vunwegen, dat sik Jodendom un Christendom in’e Plünnen kregen hefft över de Fraag, of Jesus vun Nazareth de Messias is oder nich, sünd de beiden Religionen ut’neen gahn bi de Antwoort up de Fraag, wat denn de Messias nu eentlich is. Faken hett de ...

                                               

Monotheismus

Monotheismus betekent Religionen oder Lehren vun de Philosophie, de man een Gott kennen un gellen laten doot. Düsse Gott deit denn allens umfaten un unner em oder blangen em gifft dat keen annere Gödder. In de Religionswetenschop warrt he unnersc ...

                                               

Nanak

Guru Nanak weer en indische Hillige un de Grünner vun den Sikh-Religion. Nanak weer int Dörp Talwandi vundaag Nankana Sahib in Pakistan boren. Sien Öllern weern Hindus, un he höör to de Kaste vun de Hannelslü. Al as en Jung weer he heel weg vun R ...

                                               

Pontifikat

Pontifikat is de Beteknung för Amt, Amtstiet un Würde vun en Pontifex. Dat Wort pontifex is afleit vun dat latiensche Wort pontifex, un is eegentlich as "Brüggenboer" to översetten. Dat wurr verwend as Beteknung för en Liddmaat vun dat Kollegium ...

                                               

Religion

Religion is dat, wat een glöven deit. Dat Woort kümmt ut dat Latinsche. Kanns ok Gloven to seggen. Dat gifft en Slag Religionen op de Welt. En Deel hett blots een Gott, anner hebbt vele Gödder. Gifft aver ok Religionen, wo dat keen Gott gifft, bl ...

                                               

Religionen vun de Welt

Gifft n Slag Religionens op de Welt: Oolkatholiken röömsch-kathoolsche Kark Katholiken Dat Christendom mit ünnerscheedliche Konfessionens Maroniten Pingstkarken Evangeelsch-Luthersche Kark Sövenden-Dags-Adventisten Protestanten Mennoniten Anglika ...