ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 194


                                               

Europääsch Natschonalitätenkongress

De Europääsche Natschonalitätenkongress weer en Dackverband för de natschonalen Minnerheiten in Europa, de vun 1925 af an bet 1938 bestahn dee. In disse Tiet hett he ok elk Johr Dagfohrten maakt, de ok as Europääsche Natschonalitätenkongress’ bek ...

                                               

Europääsche Weltruumorganisatschoon

De European Space Agency is de Europäische Weltruumorganisatschon mit Seet in Paris. Se wurrr an 30. Mai 1975 to een beter Koordineeren van de europäisch Ruumfohrtaktivitäten gründ, wiels de technologsch Rückstand in de Ruumfohrt tegen UdSSR un U ...

                                               

Intergovernmental Panel on Climate Change

Dat Intergovernmental Panel on Climate Change, in dat Düütsche faken as Weltklimarat betekent, wurr in’ November 1988 vun dat Umweltprogramm vun de Vereente Natschonen un de Weltorganisatschoon för Meteorologie as tüschenstaatlich Institutschoon ...

                                               

International Union of Pure and Applied Chemistry

De International Union of Pure and Applied Chemistry, op platt de "Internatschonale Union för reine un anwendte Chemie", is in’t Johr 1919 vun Chemikers ut de Industrie vun de Universitäten grünnt worrn. Dat Teel weer, de Kommunikatschoon op dat ...

                                               

Internatschonale Kampagne to dat Afschaffen vun Atomwappen

De Internatschonale Kampagne to dat Afschaffen vun Atomwappen is en global Kampagne för dat Afschaffen vun all Atomwappen dör en binnen internatschonalen Verdrag – en Atomwappenkonventschoon. 2016 un 2017 weer de Swoorpunkt de Insatz för un de Mi ...

                                               

Mercosur

Mercosur is de afkört Beteken för den Gemeensamen Markt in Süüdamerika. De spaansch Bedüüden för de Afkörten is Mercado Común del Sur. De jüst so offiziell portugiesch Beteken is Mercosul för Mercado Comum do Sul, un in dat in Paraguay snackt Gua ...

                                               

Rotary International

Rotary International is en internatschonale Organisatschoon, de sik tohopensett ut lokale Rotary Clubs. De Organisatschoon seggt süms, se hett sik vörnahmen, Basen ut verscheden Beropen un wichtige Lüde ut allerhand Geschäften tosamen to bringen, ...

                                               

UN World Food Programme

Dat Weltnehrensprogramm vun de Vereente Natschonen is en gemeensam vun de Generalversammlung vun de Vereente Natschonen un de Nehrens- un Landwertschapsorganisatschoon vun de Vereente Natschonen dragen humanitäre Inrichhtung un de wichtigste Inst ...

                                               

Vereente Natschonen

De Vereenten Natschonen sünd en Statenbund, de sik to Opgaav geven hett, internatschonaal Freden un Recht, de Gliekheit vun de Minschen un den weertschoplichen Uttuusch to fördern. 193 Staten sünd hüüt Maten vun de Vereenten Natschonen, wat meist ...

                                               

Alexander Haig

Alexander Meigs Haig jr. weer en US-amerikaansch Militär un Politiker. Haig weer General vun de US Army un Böverster Befehlsgever vun de NATO in Europa van 1974 bit 1979. He weer buterdem Cheff vun den Staff vun dat Witt Huus ünner de US-Präsiden ...

                                               

International Association of Athletics Federations

De International Association of Athletics Federations is de Dackverband vun all natschonale Sportverbännen för Lichtathletik. Se is an’n 17. Juli 1912 op en Kongress in Stockholm vun Afsennte ut 17 Länner as International Amateur Athletics Federa ...

                                               

Godiva

Godiva weer ene Aadlige bi de Angelsassen ut dat 11. Johrhunnert. Se is dor bekannt för, dat se naakend dör de Stadt Coventry reden is, dat ehr Mann, de Graaf, vun de Stüern nalaten schull.

                                               

Annalen der Braunschweig-Lüneburgischen Churlande

De Annalen der Braunschweig-Lüneburgischen Churlande weren en halv amtlich Orgaan, dat von 1787 bet 1795 in Hannover rutkeem. Rutgever weren Landsyndikus Andreas Ludolph Jacobi ut Celle, Protosyndikus Albert Jacob Kraut ut Lümborg un Johann Konra ...

                                               

Áššu

Áššu is en Bladd op Saamsch, dat twee Maal jede Week, Dingsdags un Freedags, rutkeem. Rutkamen dee dat in Kautokeino in ene Oplaag vun 975 Stück. De Chefredaktör is Anders J. Bals. 1993 keem de eerste Utgaav vun Áššu rut. Rutgeven warrt dat Bladd ...

                                               

Blatt (Narichten)

En Blatt, in de wecken Gegenden woll ok Tiedung, Tieding oder, hoochdüütsch, Zeitung nömmt, is en Druckwark, dat regelmatig rutkamen deit un sik up aktuelle un allgemeene Saken betrecken deit. Dor finnt sik en ganze Reeg vun Texte in, de sik mit ...

                                               

Boulevardblatt

En Boulevard- oder Sluderblatt is en Blatt, wo dat, neven Politik un allgemeene Narichten to en groten Deel um Sport, Sluderkraam, Schandalen vun bekannte Lüde und Stars, um Amüsemang un um sensatschonelle Vertellen over Moord un Doodslag in geih ...

                                               

Elbe-Weser-aktuell

Elbe-Weser-aktuell is en regional Wekenbladd ut Cuxhoben, dat köstenloos verdeelt warrt. Dat Bladd is an’n 12. Januar 1995 toeerst rutkamen. Bet 1999 weer Eberhart von Borstel Rutgever. Siet 1999 höört de Verlag Elbe-Weser aktuell to de Rieck Med ...

                                               

Min Áigi

Min Áigi is en Bladd op Saamsch, dat twee Maal jede Week in Tabloidformat rutkeem. Rutkamen dee dat in Karasjok in ene Oplaag vun 1.177 Stück. De Chefredaktör is Svein Nordsletta. Min Áigi is de Nafolger vun Sámi Áigi. Sámi Áigi weer 1989 pleite ...

                                               

Harry Potter

Harry Potter is en Bookreeg vun de engelsche Schrieversch Joanne K. Rowling. Twee vun de Böker hebbt Hartmut Cyriacks un Peter Nissen ut’t Engelsch na Plattdüütsch översett.

                                               

Star Trek

Star Trek is de tosamenfatende Bövertitel vun en Koppel vun Feernsehregen un Speelfilmen, tallriek Romanen, Reeknerspelen un annere Warken ut dat Science-Fiction-Genre. De speelt all vör den Achtergrund vun de glieken Welt, de sik Gene Roddenberr ...

                                               

Bilegger

As Bilegger wurr en Oven in Buernhüüs ut Noorddüütschland in etwa dat 16. Johrhunnert betekent. De Bilegger wurr meest an de Wand tüschen Döns oder Pesel "Gode Stuuv" un de Köken upstellt un stell praktisch de Rücksiet vun en normal Kameroven dor ...

                                               

Schottsch Clan

En Clan in Schottland is en gröttern sozialen Verband vun Lüde, de normolerweise tominnst wietlöftig mitnanner verwandt sünd. Dat engelsche Woort Clan meent an un for sik en Grupp vun Familien, de in bestimmte Gemarken tohuse sünd, as in en Daal ...

                                               

Inwahner

Inwahner nöömt man Lüüd, de in en defineert Rebeet wahnt. De künnt dor hintreckt sien, awer ok jümmers all dor wahnt hebben. Dat Rebeet kunn unnerschedlich groot sien, dat doht nich af dat en Dörpen is, en Landschapp, en Stadt oder en Kontinent. ...

                                               

US-Zensusbüro

Dat US-Zensusbüro is en Deel vunt US-Hannelsminsterium. De Opgaven vun de Behöörd sünd in de Verfaat vun de USA fastleggt, de seggt, dat de Inwahners vun de USA tominnst alle teihn Johr in en Zensus tellt warrt, dat de Liddmaten vunt US-Kongressh ...

                                               

Zensus

Bi en Zensus warrt faststellt un tellt, woveel Minschen in en Rebeet leevt. Todem warrt mehrsttiets ok noch annere statistische Daten as Öller, Slecht etc. mit uttellt. En Zensus warrt vun en Staat per Gesett dörföhrt, faken in Tietrüüm vun teihn ...

                                               

Bong

De oder dat Bong is en besunner Aart vun Waterpiep. Dor warrt tomeist Cannabis in smöökt, man ok Mengels ut Cannabis un Tabak, hen un wenn ok anner Drogen, as Salva Divinorum oder normalen Tobak. Bongs warrt af un to süms boot ut Buddels, man dat ...

                                               

Schischa

En Schischa ist en Waterpiep, de ut Arabien herkamen deit. Anners as de Bong warrt mit de Schischa tomeist Toback mit Aroma smöökt. Dat Woort Schischa kümmt ut de Persische Spraak. Dor heet shishe "Glas". Dat Woort wanner wieder in de Törksche Sp ...

                                               

Füerwehr

Wenn en Füer entstahn is un dat nich wullt waar, is de Füerwehr dorför tostännig, dat wedder löscht warrt. Füerwehren gifft dat bannig vele, un dat is kloor, denn wenn de Füerwehr nich fix kummt, denn is dat Füer veel to groot, as dat man dat fix ...

                                               

Nootnagel

En Nootnagel weer fröher en Deel, womit de Füerwehr utstaffeert weer. De Nootnagel weer för den Fall, dat bi’t Brandbekämpen de Torüchweg ut en Huus dör dat Füer afsneden warrn un de Füerwehrmann nich mehr rut na buten kunn. In so en Fall künn he ...

                                               

Brett

Brett is een Stück Holt, wat in’e Saagmöhl ut’n Boomstamm saagt ward. In de Dickde is dat twüschen 6 un 35 mm. Wenn’t dicker ward, heit dat Bahl. Een Brett kann besöömt ween, also lieke breet saagt, oder unbesöömt ween, also noch mit Boomkant an. ...

                                               

Handwark

Handwark is de Sammelbegrep för alle Arbeeten, de vun ollers her mit de Hand mokt ward. Dat geiht hierbi üm betohlte Arbeeten, de allmeist no direkten Updrag utföhrt ward. Dat Handwark het veele Richtungen, anfungen bi Arbeeden an Boo, Herstellen ...

                                               

Haren

Bi dat Haren oder Haarn weert Seisen un Sichten scharp maakt. Mit en Haarhamer warrt de Haarpadd dor so utneiht, datt he platt un scharp warrt.

                                               

Knutt

Een Knutt oder Knütt is een up veel Oorten mööglich’t Verslingen vun Faden, Snoor, Band, Seel usw. Dat wat knutt’t warrn sall, winnt’n ümenanner un wenn dor denn an trocken warrt, denn bekniept sik dat vun sülfs un rutscht nich mehr utenanner. Je ...

                                               

Saadler

Saadler is’n Beroopsbeteikend för Lüüd, de sik mit Ledderarbeeten, in de Hauptsook för Peer, befoot. De Warkstää nömt’n Saadlerie un dor ward Sadels, Toomtüüch, Tögel, Leien, Toggeschirr/Bostgeschirr herstellt un ok heil mookt. De Saadlers arbeet ...

                                               

Slachter

De Slachter oder Slächter is eun aulet Werf un betekent wen de beroopsmotig slachtet un dat Fleusk verarböjjet. Slachters maakt van dat Fleusk för Exempel Wösst, man auk annere Fleuskprodutke. Slachter abööjet in Slachterüjjen oder in Slachthöven.

                                               

Swart Humor

As Swarten Humor warrt de Oort vun Humor betekent, de Saken behannelt, de ünner normal Ümstännen as eernst oder Makaber ansehn warrt. Dat künnt Verbreken, Süük oder Dood wesen, de op satirische Wies behannelt warrt oder in en Wies, de dat mit Afs ...

                                               

Buddel

De Buddel is en Ding, wo een wat rindoon kann, sünnerlich wat to’n Drinken. Boddelns sünd tomeist ut Glas, gifft obers ok welk ut Aluminium, Stahl oder ok Polyethylenterephtalat. Na dat wat binnen ist ünnerscheed wi de Wienbuddel de Köömbuddel de ...

                                               

Büdel (Behöllnis)

Büdel is een Oort Tasch, de mierstens ut dünn Materiaal maakt is. Een Büdel kann ut Plastik ween, to’n Bispill üm Kraam schier in’n Köhlschapp to kriegen; ut Popier, to’n Bispill för Stoffsugers; ut weevten Kram, to’n Bispill Inkoopsbüdel, Turnbü ...

                                               

Dröger

De Dröger is en Appraat in’n Huusholt, de wuschenen Klamotten wedder dröög maakt. De Wäsch kummt dorbi in ene Trummel, de sik dreiht. Denn warrt hitt Luft dor rin blaast. De Luft kummt vun de Wand achtern un nimmt denn den Damp op un geiht vörn d ...

                                               

Füertüüch

En Füertüüch is en tomeist handlich-lütte Reedschap to’n Füermaken, nipp un nau, üm en Flamm to tügen. In en Füertüüch is en Brennstoff binnen. Dat kann Benzin wesen oder Butan oder Propan bi Gasfüertüüchen. Tünnert warrt de Brennstoff mit Funken ...

                                               

Neihersch

Neihersch / Neisch wören de Froonslüüd nöömt, de sick rundum de Kledaasch kümmern deen. Ob dat um Kleder för Froonslüüd oder Deerns, oder ok um Büxen un Anzüüg för de Jungs güng, allns mok de Neihersch. Wenn’n wat nie bruken dä, güng man no de Ne ...

                                               

Pann

En Pann oder ok Braatpann is’n Deel vun de Kaakredschop. Bruukt ward de Pann op’n Herd, vun fröher her ok öber’n open Füürstää. Vun fröher her is’n Pann ut Iesen mit’n hochböögten Rand un een Steel doran. Besünnere un düre Pannen ward jümmer noch ...

                                               

Plättiesen

En Plättiesen, ok Striekiesen oder Bögeliesen is en Apparat in’n Huushold, mit den de Wäsch gladd maakt warrt. För grote Mengen Wäsch gifft dat ok de Heißmangel. Dat Plättiesen hett ünnen en gladd Metallfläch, de hitt maakt warrn kann. Baven hett ...

                                               

Plättbrett

Dat Plättbrett, mennigeen seggt ok Plättdisch dorto, is een Reedschop in’n Huushold un ward hernomen to’n Plätten vun de Wäsch. Hüttodags is dat mihrstens een Ünnerstellasch ut Iesen oder Lichtmetall to’n Tohoopklappen un dorup keem fröher een Br ...

                                               

Pott

De Putt ok Kaakputt heiten, hört to de wichtigen Kaakredschop. Een Putt is rund bet länglich, ünnerscheidlik hoch, hett twee Griepen an de Siet un een Deckel. In’n Kaakputt ward alle Oorten Spies tohoopbröcht un op’n Herd heit maakt. De Minsch br ...

                                               

Rietsticken

En Rietsticken is en beschicht Holtsticken to’n Füermaken. De beschicht Kopp warrt dorto an ein Rievflach reven. Dordör warrt de hitt un tünnert sik, und de Sticken fangt an to brennen.

                                               

Schuuv

Een Schuuv oder Schuuvlaad is een baben apenen Kassen, de normaal Deel vun een gröttert Stück Huusraat is. Een Schuuvlaad finnt’an alle Nachtdischen, Schrievdischen, Kökenschäpp usw. An’e Vörsiet is een Griep, dormit treckt’n de Schuuv gradut ut ...

                                               

Schött

De Schött / Schört oder ok Plaat / Platen bind’n sick för de Kledage, um sick un de goden Kleder to schützen / schier to holen. Se künnt ut ganz ünnerscheidliches Material ween: Kökenschötten to’n Biespeel sin ut Tüg; Schötten de blots bin reinmo ...

                                               

Stoffsuger

De Stoffsuger is een nütt Reedschop in’n Huusholt um Stoff to sugen un rein to maken. De Reedschop japst sülvst Kniest in een Bül. De Hulbessen bruukt Stroom ut de Stromutlaat or Stromdiemel.

                                               

Emmer (Fatt)

De Emmer, ok Emmel, Ammer oder Ammel, is en nah baben apen zylindrisch oder swaak konisch Behälter mit flach, seltener wölbt Boden, de ut ünnerscheedlich Materialien, fröher meestens ut Holt oder Ledder, hüüt ut Metall oder Kunststoff besteiht. D ...