ⓘ Enzyklopädie. Schon gewusst? Seite 147




                                               

Theodor Zimpel

Johann Carl Theodor Zimpel weer en plattdüütschen Schriever. Zimpel is 1842 as dat drüdde von söss Kinner von Juliana, borene Meyer * 1802, un den Pastoor Franz Theodor Zimpel 31. August 1808-15. August 1878 in Elsdörp boren un an’n 28. Juni 1842 ...

                                               

Olaf Zinke

Olaf Zinke is en ehmalger düütsch Iesflinklöper. He hörr eegentlich nich to de Weltspitz in sien Sportoort, umso överraschender weer sien Olympiasieg 1992 in Albertville över 1.000 m mit een 1 Hunnertstelsekunn Vörsprung vör Yun-Man Kim ut Süüdko ...

                                               

Werner Zirngibl

Werner Zirngibl is en ehmalger düütsch Tennisspeler. He weer 14 Mal düütsch Meester un speel för Düütschland in’t Davis Cup. Zirngibl fung 1975 mit Profitennis an. Sien eenzig Sieg bi en Grand-Prix-Turnier gelung hüm an’ 12. Juni 1978 in Brüssel, ...

                                               

Karl Zoeppritz

Karl Bernhard Zoeppritz weer en düütschen Eerdwetenschoppler un Seismoloog. Zoepprit studeer toeerst Geologie un noch en annert naturwetenschopplich Fack an de Universitäten München un Freiburg. Dor hett de 1905 sien Dokter maakt mit en geoloogsc ...

                                               

Robert Zollitsch

Robert Zollitsch is siet 2003 Arzbischop vun Freiburg. Zollitsch weer van 18. Februar 2008 bit 12. März 2014 as Nahfolger vun Karl Kardinal Lehmann Vörsitter vun de Düütsch Bischopskonferenz.

                                               

Walter zur Nieden

Paul Felix Walter zur Nieden weer en düütschen Beamten. He weer in de DVP in. Zur Nieden hett Rechts- un Staatswetenschop in Berlin un Franzöösch un Literatur in Lausanne studeert. In’n Januar 1897 hett he de Staatsprüfung bestahn un is denn von ...

                                               

Konrad Zuse

Konrad Ernst Otto Zuse weer en düütsch Boingenieur, Utfinner un Ünnernehmer. Mit sien Entwicklung vun de Z3 in dat Johr 1941 hett he den eersten vullautomaatschen, programmstüerten un free programmeerten, in binär Gleitpunktreken arbeiten Reekner ...

                                               

Düütsche Marine

De Düütsche Marine is met bloot 17.000 Soldaten de lütjeste van de dree Deelstrietkräfte van de Bundswehr. De offischele Beteiknung is Marine, doch hefft sik sied 1995 de Begripp Düütsche Marine in de Spraakgebruuk dörsett. Se ward truppendeenstl ...

                                               

Robert Bernardis

Robert Bernardis weer en öösterrieksch Wedderstandskämper tegen de Natschoonalsozialismus vun de 20. Juli 1944.

                                               

Düütschen Kaiser

Düütschen Kaiser weer de offizielle Titel vun dat Staatshööft vun dat Düütsche Riek vun 1871 bit 1918. De dree Mannslüde, de düssen Titel kregen hefft, sünd de Könige vun Preußen ween. Dat weern Kaiser Willem I., Frederik III. un Willem II. De Ti ...

                                               

Kreis Noordfreesland

Dat Rebeet weer fröher bit 1864 Deel van dat oold Hertogdom Sleswig. In’t Süüd scheedt de Eiderstroom de Kreis Noordfreesland van de Landkreis Dithmarschen. In’t Noord warrt de Kreis dör de Däänsch-Düütsch Grens afscheedt. To Oost van de Kreis No ...

                                               

Landkreis Hameln-Purmunt

De Landraad is Repräsentant von’n Landkreis un Vörsitter von’n Kreisdag. Mai 1945: Friedrich Kreibaum, kommissarsch un ehrenamtlich, dör de brietsche Militärregerung insett 1973–1986: Fritz Saacke CDU 1986–1991: Klaus Arnold CDU 1922–1933: Ernst ...

                                               

Düütsch-amerikaansche Plattdüütsch-Konferenz

De Düütsch-amerikaansche Plattdüütsch-Konferenz is en Konferenz vun Plattsnackers ut Düütschland un de USA, de sik elk Johr drapen doot. Utricht warrt dat ganze vun de American Schleswig-Holstein Heritage Society.

                                               

Partnerschop för Veelfalt

Partnerschop för Veelfalt is en Kumferenz to Spraakminnerheiten-Themen vun dat Europääsche Büro för minner bruukt Spraken. 18. bet 20. Mai 2005: in Gorizia bi de Friulers to Tosatzweert vun lüttje Spraken 18. bet 22. Februar 2004: in Flensborg 10 ...

                                               

Schoolmeesterdag

Bi’n Schoolmeesterdag draapt sik Schoolmeesters un snackt över Plattdüütsch in’e School. Wat dat för ne’e Ideen gifft, den Ünnerricht to gestalten un wat se mit’n Ünnerricht beleevt hebbt. Den Schoolmeesterdag vun’n Landschopsverband Stood för da ...

                                               

Krieg

Mit Krieg oder Oorlog ward dat tegen eenanner Anstrieden mit Wappen vun twee oder mehr Partein betekent. Dat sünd meest Natschoonen oder Staaten, mannigmol ok verscheeden Lagers in een Staat. Dat tweete sünd denn ton Bispeel en Börgerkrieg oder e ...

                                               

Amerikaansche Börgerkrieg

De Amerikaansche Börgerkrieg weer en Krieg in Noordamerika vun 1861 bet 1865. De Krieg weer mokt, wiels de Slaveree vun de Verenigde Staaten verbaden worr. Op de ene Siet weern de Vereingde Staten ünner den Präsident Abraham Lincoln un op de anne ...

                                               

Hansekrieg

De Hansekrieg weer en Krieg twischen Däänmark ünner König Waldemar IV. un dat wendsche Quarteer vun de Hanse ünner Leid vun Lübeck. In’n August 1361 harr Waldemar Schonen un Gotland mit de Hansestadt Wisby innahmen, wat den Hannel vun de Hanse st ...

                                               

Ingelsche Börgerkrieg

De Ingelsche Börgerkrieg weer en Krieg in Grootbritannien vun 1642 bet 1648. Dat Parlament un de Puritanerarmee vun Oliver Cromwell weern op de ene Siet un de König Karl I. op de anner. Siet 1643 weer Schottland för den König inn Krieg. Wegens di ...

                                               

Irakkrieg

De Irakkrieg weer en Krieg vun de USA un annere, verbünnte Staten gegen den Irak. Offiziell hebbt dörtig Länner Solidarität mit de USA toseggt. De USA, Grootbritannien un Australien hebbt den Krieg mit Resolutschoon 687 vun de Vereenten Natschone ...

                                               

Kastenkrieg

De Kastenkrieg weer en Opstand von de Maya op de Halvinsel Yucatán gegen de Republik Yucatán, Mexiko un gegen de Briten in Brietsch-Honduras, de 1847 anfungen hett un sik bet 1901 hentagen hett. Nöömt is de Krieg na de Kasten spaansch casta, in d ...

                                               

Koreakrieg

De Koreakrieg weer en Krieg in Korea vun 1950 bet 1953. Dat weer en Krieg, de Noordkorea begunn. Op de Siet vun Noordkorea weer ok de Volksrepubliek China. Op de anner Siet weer Süüdkorea un de Verenigde Nationen, mit vele US-amerikaansche Soldat ...

                                               

Russ’sche Börgerkrieg

De Russsche Börgerkrieg weer en Krieg in Russland vun 1918 bet 1920, de noh de Oktoberrevolutschoon 1917 begunn. Op de ene Siet weer de Rode Armee vun bolschewistisch Kommunisten ünner Wladimir Iljitsch Lenin un de Witte Armee, menschewistisch Ko ...

                                               

Röömsch-Syyrsch Krieg

De Röömsch-Syyrsche Krieg is en militäärschen Striet in de Johre 192 – 188 v. Chr. ween. Dor keem dat to’n Krieg in de Gemarken um de Ägääsche See rum un in Lüttasien. Up de ene Siet stunn en Koalitschoon mit dat Röömsche Riek vorweg, up de anner ...

                                               

Spaansche Börgerkrieg

De Spaansche Börgerkrieg weer en Krieg in Spanien vun 1936 bet 1939. De Anfang vun dissen Krieg weer de Rebellioon vun Francisco Franco un anner Generääl. Disse Generääl harrn de Hülp vun de 1933 vun Jose Antonio Primo de Rivera gründte Falange. ...

                                               

Vietnamkrieg

De Vietnamkrieg weer en Krieg vun 1957 bet 1975 in Vietnam, Laos un Kambodscha. Bet 1945 weer Vietnam ünner de Verwalten vun Frankriek. Ene Vichy-Armee ööv de Macht ut in dat Land. Vun 1945 af an weer de Norden vun Vietnam de chineesche Zoon un d ...

                                               

Wapenstillstand

En Wapenstillstand is dat, wenn in en Krieg för en Tietlang de Wapen swiegen doot, vunwegen dat de Fienden dat so afmaakt hefft. Meist is dat de eerste Schritt na’n Freden hen. Anners as en Wapenroh, wo dat bloß dor üm geiht, dat vunwegen en besu ...

                                               

Weltkrieg

Een Weltkrieg is een Krieg, in den de heele Welt oder groote Delen vun de Welt involveert sün. Twee Kriegen, de Eerste Weltkrieg un de Tweete Weltkrieg, werrn hüüt as Weltkrieg betekend.

                                               

Oktoberfest

En Oktoberfest is en Typ Volksfest. Afkamen deit disse Typ Volksfest vun dat Oktoberfest in München. Dor geev dat 1810 dat eerste Oktoberfest to de Hochtiet vun Prinz Ludwig I. mit siene Therese. Aver ok al vördem geev dat in’n Oktober in Bayern ...

                                               

Deaflympsche Spelen

De Deaflympschen Spelen sünd Sportspelen, bi de dove Sportlers ut de ganze Welt gegenenanner antreedt. De Deaflympschen Spelen warrt jüst as de Olympschen Spelen all veer Johr afhollen. Dat gifft ok Winter- un Sommerspelen, de twee Johr versett s ...

                                               

Europeada

Europeada is en Footballturnier, dat vun’n 31. Mai bet 7. Juni 2008 bi de Rätoromanen in Surselva in de Swiez lopen is. Wunnen hebbt dat Turnier de Süüdtirolers. Inlaadt to dat Turnier weren natschonale Minnerheiten in Europa. Organiseert hett da ...

                                               

Highland Games

De Highland Games sünd en traditschonelle Veranstalten mit sportlich Wettkämp, de ut Schottland stammt. Fröher weern disse Spelen en Deel vun de Drapens vun de schottschen Clans in de schottschen Highlands. Dor sünd de Highland Games ok vundaag n ...

                                               

Liet Ynternasjonaal

Liet Ynternasjonaal is en internatschonalen Singwettstriet för europääsche Spraakminnerheiten. De Idee is vun’n Eurovision Song Contest afkeken, man Liet wiest würklich verschedene Spraken un Kulturen, nich blots verschedene Länner. All Singers s ...

                                               

Lietfestival

Dat Lietfestival is en Singwettstriet in de Provinz Freesland. Dat eerste Lietfestival geev dat 1991. Deelnehmen dröfft Leder, de opminnst dreeunhalf Minuten lang sünd un op Freesch, Stadsfreesch, Bildtsch oder Stellingwarfsch sungen warrt. De St ...

                                               

Närrische Hitparade

De Närrische Hitparade is en Musikweddstried vun’n WDR. Söcht warrt dat beste Karnevalsleed. De Pries, den dat to winnen gifft, is dat gullene Mikrofon. De twete un drüdde Platz sünd dat sülvern un Bronze-Mikrofon. Mitmaken doot vör allen Karneva ...

                                               

Arktis

De Arktis is de Eerdregion rund um den Noordpol umto. Dor höört de nöördlichen Deele vun de dree Kontinente Noordamerika, Asien un Europa to un ok de Arktische Ozean, de to’n groten Deel todeckt is mit Ies. De Naam Arktis kummt vun dat ooldgreeks ...

                                               

Mount Alexandra

Mount Alexandra is en üm un bi 1.274 m över de See hogen Barg in Viktorialand, Oostantarktika. He liggt an de Süüdsied von dat Utgangsrebeed von’n Garwood-Gletscher in de Denton Hills. Dat New Zealand Geographic Board hett em 1994 na de in Kalkut ...

                                               

Alpen

De Alpen sünd de hööchste innereuropäische Barggrupp. De geografisch Flach verdeelt si över de Staaten Frankriek, Italien, de Swiez, Düütschland, Liechtensteen, Öösterriek un Slowenien. De hööchste Barg vun de Alpen is de 4792 m hooge Mont Blanc ...

                                               

Anden

De Anden sünd de langste Bargkeed up’e Eer un de hööchsten Barge buten Asien. Se maakt den Süüddeel vun de Amerikaanschen Kordilleren ut, de in Middelamerika unnerbraken sünd.

                                               

Changbai-Bargen

De Changbai-Bargen sünd en Bargkeed an de Grenz von China un Noordkorea (Provinzen Ryanggang un Chagang. De höögste Topp is de Paekdu mit 2744 m över de See un ok en Reeg annere Bargen reckt bet över 2000 m. De Strööm Songhua, Tumen un Yalu hebbt ...

                                               

Cordillera Dipilto Jalapa

De Cordillera Dipilto Jalapa oder Cordillera de Dipilto y Jalapa is en Bargkeed an de Grenz von Honduras un Nicaragua un höört to de gröttere Cordillera Isabelia. De Bargen verloopt von Süüdwesten na Noordoosten. Nöömt is se na de Öörd Dipilto un ...

                                               

Highlands

De Highlands sünd de Bargens in’n Norden vun Schottland. Dat Rebeet süüdlich dorvun warrt as de Lowlands betekent. De Highlands warrt dör en tektonschen Graven, den Great Glen is dat schottsch Woort för Daal, ünnerdeelt in de Northwest Highlands ...

                                               

Kaukasus

De Kaukasus is ene Bargkeed, de twischen dat Swarte un de Kaspische See liggt. De Kaukasus is üm un bi 1100 Kilometer lang un knapp 200 Kilometer breed un sien Hööftkamm warrt faken as de Grenz twischen Asien un Europa ansehn. Dor blangen gifft d ...

                                               

Little Quartz Ridge

De Little Quartz Ridge is en Bargkamm von de Maya-Bargen in’n Distrikt Toledo von Belize. He stiggt bet op üm un bi 1040 Meter över de See un billt dormit den drüddhöögsten Rügg von de Maya-Bargen achter Doyle’s Delight un de Cockscomb Range mit’ ...

                                               

Middelozeaansch Rüch

En Middelozeaanschen Rüch is en Bargkeed an’n Grund vun en Ozean, woneem ne’en Seeboden tostannen kummt. De Hööch vun middelozeaansche rüchen kann düchtig wesseln. Deelwies billt se bannig hoge Bargkeden, mitünner sünd se ok blots flach. De längs ...

                                               

Tur Abdin

De Tur-Abdin-Bargen sünd in’n Süüdoosten vun de Törkie an’n Tigris. De Bargen bestaht ut Kalksteen un sünd vun besünner Bedüden för de syyrsch-orthodoxen Christen. En Deel vun de Minschen in’e Tur-Abdin-Bargen is ok nu noch syyrsch-orthodox, aver ...

                                               

Biogeografie

De Biogeografie studeert de Muster, na de Organismen over de Eer utbreedt sünd. Se stellt fast, wecke Gruppen vun Planten un Deerter in de Gemarken vun dat Fasteland un in de See vörkaamt un unnersocht, wie se sik bit up den hüdigen Dag verdeelt ...

                                               

Holarktis

De Holarktis, ok bekannt unner den Naam Holarktisch Riek oder Holarktische Gemarken, is in de Biogeografie een vun de groten Rebeeden, wo de Eer in unnerdeelt warrt. Unner annern is dat een vun de Flora- un Faunarieke upe Eer. To de Holarktis höö ...

                                               

Nearktis

De Nearktis is een vun de acht groten Regionen, wo de Biogeographie de Eer in unnerdeelt. Dor höört meist ganz Noordamerika mit to, Gröönland un dat Hoochland vun Mexiko. Anners is dat mit den Süden vun Mexiko un Florida, Zentralamerika, de Eilan ...

                                               

Paläarktis

De Paläarktis, ok paläarktische Region nömmt, is in de Biogeografie de Naam for de "olen" Landmassen vun Europa, Noordafrika bit to’n Süüdrand vun de Sahara un Asien. Dor kaamt denn noch de Eilannen to, de vor düsse Gemarken liggen doot. De Paläa ...